Impact van Lage Energie bij Vrouwelijke Atleten op Hormonale Regulatie, RED-S en Mondgezondheid

Inleiding

De gezondheid van vrouwelijke atleten wordt vaak bekeken vanuit het perspectief van training, voeding en prestaties. Echter, de menstruatiecyclus speelt een cruciale rol in het welzijn, het herstel en de sportprestaties van vrouwen. Menstruatieklachten zoals vermoeidheid, buikpijn en duizeligheid kunnen aanzienlijke gevolgen hebben voor zowel trainingen als wedstrijden. Ondanks deze impact, blijft menstruatie vaak een taboeonderwerp in de sportwereld. Enkele topsporters hebben echter de moed gehad om hierover te spreken, wat heeft bijgedragen aan meer bewustwording. Het is belangrijk om aandacht te besteden aan de menstruatiegezondheid van vrouwelijke atleten om prestatieveranderingen te begrijpen en hen adequaat te ondersteunen.

De vrouwelijke atleet

Op een symposium met als titel "de vrouwelijke atleet" werd op 15 juni 2026 bij het Lectoraat Sport, Bewegen en Samenleving in Nijmegen de nadruk gelegd op het belang van voldoende energie voor de gezondheid en sportprestaties van vrouwelijke atleten. Lage energiebeschikbaarheid kan leiden tot problemen zoals RED-S, waarbij verschillende systemen in het lichaam worden verstoord.

RED-S en endocriene veranderingen

RED-S kan verschillende systemen in het lichaam ontregelen, waaronder de hormoonhuishouding, botgezondheid en immuunsysteem. Hormonale veranderingen kunnen leiden tot menstruatiestoornissen en andere endocriene verstoringen die een negatieve invloed hebben op zowel de algemene gezondheid als de sportprestaties van vrouwelijke atleten. Daarnaast kunnen deze veranderingen ook de mondgezondheid beïnvloeden.

Invloed van hormonale veranderingen op de mondgezondheid

Fluctuaties in hormoonspiegels kunnen directe effecten hebben op de mondgezondheid, zoals een vermindering van speekselproductie, veranderingen in de samenstelling van speeksel en een verhoogde gevoeligheid van tandvlees voor bacteriën. Deze veranderingen kunnen leiden tot een verhoogd risico op cariës en parodontale aandoeningen.

Naast hormonale veranderingen zijn er andere mechanismen waardoor RED-S de mondgezondheid kan beïnvloeden, zoals voedingstekorten, immuun disfunctie, uitdroging en het gebruik van sportvoeding.

Klinische implicaties

Zorgverleners dienen alert te zijn op tekenen van lage energiebeschikbaarheid en RED-S bij vrouwelijke atleten. Mondzorgprofessionals kunnen een belangrijke rol spelen bij het vroegtijdig signaleren van deze problemen. Een multidisciplinaire aanpak, waarbij verschillende gezondheidsprofessionals samenwerken, is essentieel voor de preventie en behandeling van RED-S.

Conclusie

RED-S is een complex syndroom dat kan ontstaan door chronische lage energiebeschikbaarheid en verschillende systemen in het lichaam kan verstoren. Het is van groot belang om zowel de systemische gezondheid als de mondgezondheid van vrouwelijke atleten mee te nemen in screening, preventie en behandeling om hun welzijn en prestaties te optimaliseren.